Cultuurblik

Menu
Beeldend kunstenaar Kitty Boon in gesprek met leerlingen van groep 7/8 uit Zuidlaren over een kunstwerk van de Toyisten.

Ontwikkeling

Je wilt een idee uitwerken wat bijdraagt aan cultureel bewustzijn, vanuit betrokkenheid van je team of omgeving. Je denkt aan een artistiek of educatief product wat mensen laat reflecteren, deelbaar en duurzaam is. Er is behoefte aan een pragmatische aanpak, een vertaalslag van theorie naar praktijk of een beeldende verwerking van een gedeelde visie.

Bouwstenen, blikopeners en creatieve routes

Wat ik voor je kan ontwikkelen:
  • Lesmateriaal en educatieve projecten in afstemming of samenwerking met de praktijk.
  • Hands-on tools die bijdragen aan het inzichtelijk maken van het leerproces, helpen reflecteren en handvatten geven.
  • Routes, stapstenen, formats en routines voor nieuw te bewandelen paden op basis van trial en error, best practices en co-creatie.
  • Een artistiek product wat op zichzelf ook reflectief is, zoals een collage, assemblage of object en waaraan meegewerkt is door deelnemers.
‘Voorbij de kunst’ (2018) door Jobbe Holtes en Yotka Kroeze, over anders kijken naar kunst met jongeren. Het boek bespreekt de methoden Visual Thinking Strategies, Visible Thinking en Art Based Learning, voorzien van praktische opdrachten en voorbeelden. Gericht op docenten in het voortgezet kunstonderwijs en museumeducatoren.
Kijk & Vertel: een popcornbakje met open vragen voor betekenisvolle gesprekken in de klas over films. Ontwikkeld door OneDayArtist (Jobbe Holtes en Yotka Kroeze), in samenwerking met Filmhub Noord, Midden en Noord-Holland (2024).
Dejo, oprichter van de Toyisten, poseert voor het werk 'Carnival of the animals' (2020-21)
Stencildrukwerk van een zeilschip op het water, vergezeld door twee dolfijnen, gemaakt door leerlingen tijdens een workshop uit het project Toyisme.
Leerlingen met zelfgemaakte maskers tonen trots hun tekeningen tijdens een kunstproject op het schoolplein.
Kaartenset ontwikkeld door Yotka Kroeze voor de proeftuin van Filmhub Noord op basis van de 5 pijlers voor verankering van filmeducatie.

Educatie is niet de voorbereiding op het leven. Educatie is het leven.

John Dewey

FAQ

Wat houdt het project 'De Toyisten' uit het Cultuurmenu in?

Toyisme is een kunstbeweging die draait om spel en fantasierijke, kleurrijke voorstellingen. Kunstenaars van over de hele wereld werken samen in dezelfde stijl. Oprichter Dejo begon het collectief in Emmen en leidt het nu vanuit Zuidlaren, waar een grote galerie is gevestigd.

Basisschoolkinderen uit de omgeving bezoeken de galerie en bespreken de kunstwerken met beeldend kunstenaar Kitty Boon. Later komt ze op school voor een stencilworkshop, waarbij de kinderen ontdekken hoe ze met vormen, kleuren en lijnen verhalen kunnen vertellen.

Het project stimuleert observatie en creativiteit via de methode Visual Thinking en sluit aan bij de kerndoelen voor taal, kunst en maatschappij. Ik ontwikkelde het programma samen met Dejo en Kitty Boon, in opdracht van ICO Assen.

Voorbij de kunst is het naslagwerk dat Jobbe Holtes en ik in 2018 (OneDayArtist) ontwikkelden voor de training Anders Kijken Naar Kunst. Het wordt gebruikt in kunstonderwijs, musea en zelfs door life-coaches en kunstenaars. Door gesprekken over kunst ontwikkelen jongeren taalvaardigheden, esthetisch vermogen en een kritische blik.

Het boek benadrukt de waarde van cultuuronderwijs en kunst als verbindend vak. We bespreken het belang van kunst kijken, oordeel uitstellen en het stellen van open vragen. Methodes als Visible Thinking (VT), Visual Thinking Strategies (VTS) en Art Based Learning (ABL) worden toegelicht met praktische opdrachten.

In de praktijk wordt het kunstgesprek door mijzelf ook met volwassenen en ouderen gevoerd. Voor het bespreken van film is er een variant ontwikkeld, namelijk Kijk & Vertel.  

Het boek bestel je direct bij Uitgeverij Palmslag of door een mailtje te sturen naar yotka@cultuurblik.nl. 

Kijk & Vertel is een gesprekstool voor (film)docenten om films op een laagdrempelige en verbindende manier te bespreken. De vragen zijn zo geformuleerd dat ze zowel voor kinderen als jongeren geschikt zijn en voldoende uitdagen. De vervolgvragen zorgen voor verdieping en reflectie. 

De vragen zijn gebaseerd op Visual thinking Strategies en Visible Thinking.
‘Wat gebeurt er in deze afbeelding?’ is vervangen door ‘Wat zie/hoor/voel/denk je allemaal in/over deze film?’
Doordat het kijken, horen en voelen of denken los van elkaar worden besproken, ontstaat er een routine die denkgedrag inzichtelijk maakt (Visible Thinking).
De vragen ‘Waaraan zie je dat?’ en ‘Waardoor denk je dat?’ vragen naar visuele bewijsvoering, waardoor leerlingen beeldtaal ontwikkelen en hun ideeën leren verwoorden. 

Kijk & Vertel is ontwikkeld door OneDayArtist (Jobbe Holtes en Yotka Kroeze) in samenwerking met Filmhub Noord, Midden en Noord-Holland.
Je bestelt Kijk & Vertel bij het Netwerk Filmeducatie. Een training in het gebruiken van Kijk & Vertel geef ik ook en kan direct bij mij aangevraagd worden via het contactformulier.

Ik ontwikkelde de kaartenset met de vijf vaardigheden voor de verankering van filmeducatie in opdracht van Filmhub Noord en onderzoeker Emiel Copini. Deze set helpt scholen het gesprek over de vijf pijlers van filmeducatie te voeren en sluit aan bij de landelijke evaluatiehulp Evi.

Aanvankelijk was het model een theoretisch kader, toegepast op proeftuinen in Friesland, Groningen en Drenthe. Om het praktisch bruikbaar te maken, ontwierp ik een format met losse, gekleurde kaarten. Dit helpt bij gesprekken over de borging van filmeducatie en draagt bij aan kwalitatief onderzoek. De set is landelijk gedeeld en wordt binnen Filmhub Noord verder ontwikkeld.

Lees meer over het onderzoek van Emiel Copini naar filmeducatie.

Contact

Yotka Kroeze
Cultuurmaker, verbinder en coach
Linkedin Instagram Youtube